Teknokentlerdeki şirketlere sağlanan avantajlar neler?

Barış Soydan

Turkishtime özel

Türkiye'de aktif olarak faaliyetlerini sürdüren ve yeni fikirler için kuluçka görevi yapan 32 adet teknokent bulunuyor. Teknoparkların bünyesinde yer alan firmaların toplam ihracatı 20 milyar lirayı aşmış durumda. Türkiye’nin yüksek teknoloji ürünlerdeki dış ticaret açığı halen 55 milyar doların üzerinde. Teknokentlerdeki Ar-Ge çalışmaları sayesinde geliştirilen teknolojiler bu açığın kapanması yolundaki en büyük umut kaynağı.

ODTÜ Teknokent başta olmak üzere teknokentlerin girişimcileri desteklemek için ayırdıkları bütçeler de gün geçtikçe artıyor. Genç girişimciler böylece fikirlerini geliştirmek ve hayata geçirmek için gereken desteği buluyor. Özellikle teknokent işbirlikleriyle düzenlenen yarışmalar sayesinde projelerin yatırımcıların dikkatini çekmesi sağlanıyor. Ayrıca üniversiteler ile sanayi otoriteleri arasındaki bağlantı da gün geçtikçe artıyor. Böylece teknokentler sadece genç girişimcilerin önünü açmakla kalmıyor, sanayicilerin yeni geliştirilen teknolojilerden haberdar olmasını da sağlıyor. Bu merkezlerde gerçekleştirilen Ar-Ge çalışmaları sayesinde sanayiciler kendi üretim merkezlerinde kullanabilecekleri yeni çözümlere de ulaşıyor. Hem girişimciler teknolojilerini pratikte test etme şansı yakalıyor hem de sanayiciler maliyetlerini azaltma fırsatı buluyor.

Hem sanayiciye hem girişimciye teknokent desteği

Teknopark'ta faaliyet gösteren şirketlere çok sayıda kolaylık sağlanıyor. Buna göre, vergi mükellefi şirketlerin teknoparktaki yazılım ve Ar-Ge'ye dayalı faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar, faaliyete başlanılan tarihten bağımsız olmak üzere, 31/12/2023 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden muaf tutuluyor. Yine teknoparkta çalışan araştırmacı, yazılımcı ve Ar-Ge personelinin bu görevleri ile ilgili ücretleri 31/12/2023 tarihine kadar her türlü vergiden ayrı tutuluyor.

 Ayrıca teknoparkta faaliyet gösterecek girişimcilerin, kazançlarının gelir veya kurumlar vergisinden istisna bulunduğu süre içerisinde, teknoparkta üretecekleri sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, mobil ve askeri komuta kontrol uygulama yazılımı şeklindeki teslim ve hizmetleri Katma Değer Vergisi'nden (KDV) muaf. Son olarak kamu kurum ve kuruluşları ile üniversite personelinden bölgede yer alan faaliyetlerde araştırmacı personel olarak hizmetine ihtiyaç duyulanlar, çalıştıkları kuruluşların izni ile sürekli veya yarı zamanlı olarak çalıştırılabiliyorlar.

 Aslan payı ODTÜ'de

Teknoparklardaki büyümede aslan payını ise ODTÜ alıyor. Ortadoğu Teknopark A.Ş. adıyla 1991'de kurulan ODTÜ Teknokent, bugün 105 bin metrekare alanda, 284 şirket ve toplam 4 bin çalışanla faaliyetlerini yürütüyor. Teknokentte, yıllık 260 milyon dolarlık ihracat gerçekleştiriliyor. Bu fotoğraf psikolojik yatırım iklimi açısından da çok önemli. Önümüzdeki süreçte bu yatırımların çarpan etkisiyle büyüyeceği bir dönem olacağının da altını çizmek gerekiyor. ODTÜ Teknokent'te faaliyet gösteren şirketlerin yüzde 51’i yazılım-bilişim, yüzde 19’u elektronik, yüzde 15’i makine ve tasarım, yüzde 6’sı medikal teknolojiler, yüzde 6’sı enerji ve çevre, kalan yüzde 3’ü ise ileri malzeme, tarım, gıda, uzay-havacılık, otomotiv gibi diğer alanlarda Ar-Ge çalışması yürütüyor. Uçak/helikopter sistemleri dinamik model geliştirme ve simülasyon projeleri, uçak/helikopter kontrol sistemleri geliştirilmesi çalışmaları, uydu geliştirme projeleri, alternatif enerji ve alternatif yakıt projeleri, rüzgar ve su türbini tasarımı, araç takip sistemi, test ve ölçüm sistemlerinin tasarlanması, güç kaynakları ve enerji besleme sistemleri, lazer uygulamaları, sensor teknolojileri, doku ve gen araştırmaları, e-devlet, e-ticaret, uzaktan eğitim, e-öğrenme ve e-eğitim yazılımları, ERP-MRP çözümleri, eğitim yönetim sistemleri, coğrafi bilgi sistemi yazılımları, formatlı mesaj yönetim sistemleri, hastane yazılımları, farklı alan uygulamaları olan ileri malzeme çalışmaları ve mikro elektronik mekanik sistem uygulamaları ODTÜ Teknokent bünyesinde yürütülen Ar-Ge çalışmalarının bazıları.

 İTÜ ve İSO İşbirliği

Türkiye'nin önemli teknoknetlerinden biri de İTÜ ARI Teknokent. Teknokent İTÜ Ayazağa Kampüsü’nde 2002 yılında faaliyete geçti. Toplam 100 bin metrekarelik kapalı alan içinde sekiz binası var. Bünyesinde 200 teknoloji şirketini barındırıyor. Kapısında bekleyen şirket sayısı ise 2 bin. Altı bin kişiye istihdam sağlıyor. Bugüne kadar 148 patent aldı. Kurulduğu yıldan bu yana kümülatifte 300 milyon dolar ihracat yarattı. 2014 yılında, o zamanki 166 firma ile 3 milyar lira ciro yaptı. Geçtiğimiz ay, İstanbul Sanayi Odası (İSO) ve İTÜ ARI Teknokent, Türkiye'nin girişimcilik ekosistemine önemli katkı sağlayacak stratejik bir ortaklığa da imza attı. Bu işbirliği ile yaratıcı fikirlere sahip olan genç girişimcilerle deneyimli sanayiciler düzenli olarak buluşturuluyor. İSO, bu kapsamda 2015 yılı itibariyle girişimci başvurularının değerlendirilmesi sürecinde yer almaya başladı. Aynı kapsamda 14 Kasım'da yapılan 'BigBang' büyük finalinde belirlenen girişimcilere "İSO Geleceğin Sanayicisi" ödülü verildi. Bu ödülü alan girişimciler ile birlikte İTÜ Çekirdek Ekosisteminde bir yıl boyunca yer almaya hak kazanan girişimciler, 'İSO KOZA' çatısı altında buluştu. İSO KOZA, modeli ile girişimcilere toplamda 500 bin lira tutarında 'mentörlük' desteği sağlanıyor.