Lojistiğe yön veren yeni teknolojiler

Barış Soydan

 

 

Lojistik sektöründe küresel rekabet ortamı yeni dijital çözümlerle sektörün geleceğine damga vuruyor. BT kullanımı henüz istenen oranlara ulaşmamış olsa da araç takip ve izleme sistemleri, mobil terminaller ve otomasyon uygulamaları giderek yaygınlaşıyor. Bilgi alışverişini hızlandıran ve kolaylaştıran mobil çözümler, iş süreçlerinin verimliliğini artırıyor.  

 

Haber: Candeğer Muradoğlu

candegermuradoğlu@turkishtimedergi.com

 

 

'Doğru ürünün, doğru yerde, doğru zamanda ve kabul edilebilir bir maliyetle' müşterilere ulaştırılması olarak tanımlanan lojistik sektörü, bilişim teknolojilerinden en fazla yararlanan sektörler arasında yer alıyor.  Bu yüzden bilgi teknolojilerinin önemi her geçen gün artıyor. Çünkü sektörün depo yönetiminden, liman operasyonlarına, araç takibinden, mobil saha operasyonlarına uzanan pek çok farklı ihtiyacı bulunuyor.  Bilgi teknolojilerine sahip lojistik şirketleri işletmeler operasyon maliyetleri düşüyor, nitelikli işletmecilikle standardize edilmiş süreç yapılarıyla müşteri memnuniyeti yükselirken, daha rekabetçi yapı oluşturuyor. Bu bağlamda, tüm lojistik faaliyetlerinde bilişim teknolojileri etkin bir biçimde yapılandırılarak, işletme performansı artıyor.

Teknolojik yatırım olmazsa olmaz

Dünya lojistik sektöründe teknoloji yatırımları olmazsa olmazlardan olarak görülüyor, Türkiye’de ise lojistik sektörünün teknoloji kullanımı artmaya devam ediyor. Ancak sektörün genel görünümüne bakıldığında büyük ölçekli firmaların bu tür yatırımlara daha fazla ağırlık verdikleri görülüyor. Küçük ölçekli firmalarda ise teknolojik yatırımlar sınırlı düzeyde yapılıyor. Lojistik sektörü için önümüzdeki dönem öne çıkacak yatırımların mobil üzerinde yoğunlaşacağı düşünülüyor. Hatta 2013 yılında Intermec tarafından yapılan yeni bir araştırmaya göre, dünyadaki nakliye ve lojistik firmaları, mobil iş güçlerini yeni teknoloji ile donattıkları takdirde mal yükleme süresini yüzde 30, teslimat süresini ise yüzde 29 kısaltacağı belirtilmişti.

 

Türk lojistik sektörü ise Türkiye'nin 2023 yılı ekonomik hedefleri doğrultusunda , hızlı  alt yapı yatırımlarıyla ilerliyor. 2015'te yaklaşık 120 milyar dolar büyüklüğü ulaşması öngörülen sektörde  bu misyonu gerçekleştirilmesi için alt yapı eksikliklerini net olarak tespit edilmesi önemli. Türkiye'de 21. yüzyılda hızla gelişen teknolojinin etkisiyle, yoğun rekabet ortamının yaşandığı lojistik sektöründe, işletmeler müşteri istek ve ihtiyaçlarını karşılamak için çalışmalar devam etse de sektör bu konudaki açığını kapatmak için bir hayli çaba sarf ediyor. Türkiye, Dünya ölçeğinde rekabet avantajı sağlamak için malzeme, veri ve para akışını hızlandıracak aynı zamanda 'bilgi' avantajını yakalayacak uygulamalar, lojistik sektöründe yerini almaya başladı.

 

Rekabet avantajı sağlıyor

Tüm sektörün mobil çözümlerle gelişmesi durumunda Türkiye'de de dünyada önemli bir rekabet avantajı sağlıyor. Lojistik sektöründe data, ses, roaming, mesajlaşma, makineler arası iletişim (M2M), lokasyon bazlı servisler ve 3G tabanlı araç takip çözümlerine kadar pek çok uygulama kullanılıyor. Teknoloji kullanımları başta tasarruf ve kolay takip sağladığı için tercih ediliyor. Ayrıca teknolojik uygulamaları kullanan lojistik şirketleri, rakiplerinin bir adım önünde rekabet avantajı elde edecek şekilde bilgi konusunda kolaylıklar sağlıyor. Dünyada gelişmiş ülkelerin yatırım yapma kararı aldığı en kritik 10 teknoloji arasında sayılan mobil araç takip sistemleri sayesinde araçların konumu harita üzerinden online olarak takip edilebiliyor. Kamera görüntüleri online izlenebiliyor.

 

Tek çatı altında toplanıyor

Web tabanlı yazılımlar, kullanıcısına zamandan ve ekonomik yönden tasarruf sağlamayı amaçlıyor. Operasyondan cari işlemlere, araç kontrolünden insan kaynakları verilerine kadar ihtiyaç duyulan tüm bilgileri tek çatı altında toplayarak şirket yöneticisinin tüm çalışmaları bir arada görmesine olanak sağlıyor. Bu tür yazılımlar, operasyondan cari işlemlere, araç kontrolünden insan kaynakları verilerine kadar ihtiyaç duyulan bütün bilgiler tek bir çatı altında toplayarak şirket yöneticisinin bütün çalışmalarını bir arada görmesine olanak sağlıyor. Bilgi teknolojilerine sahip işletmelerin operasyon maliyetleri düşüyor, nitelikli işletmecilikle standardize edilmiş süreç yapılarıyla müşteri memnuniyeti yükselirken, daha rekabetçi yapı oluşturulabiliyor.

 

Peki ya depolar...
Yüksek teknolojinin kullanıldığı bir diğer alan da depolar... Depoları daha verimli hale getirmek için kullanılan Depo Yönetim Sistemi ile insan gücünü minimize edilip, makineler kaynağı ile depolama ve sevkiyat yapılıyor. Böylece depoda yapılan bütün operasyonel faaliyetlerin etkin ve hızlı şekilde yönetilmesi sağlanıyor. Büyük çaplı yatırım gerektiren bu sistemle operasyon süreci en az hata ile ilerliyor. Gerçekleştirilen operasyonlar online izlenebiliyor ve gerçekleştirmiş işlemlerin bilgileri raporlar halinde sunuluyor. Ambarların teknolojik gelişmelerle ürün kabulünden, stok yönetimine, raf sistemlerinden yükleme–boşaltmaya kadar uzanan tüm süreçler, bilgi sistemleri aracılığıyla yönetiliyor.

 

E-lojistik faaliyetleri...

Bir taraftan internetin insan ve iş hayatının vazgeçilmez parçası olmasıyla birlikte lojistik dünyasında da temel trendler bu çerçevede belirlendi. Online satış ve mobil ticaretin yaygınlaşması ve yarattığı ivme sektörü e-lojistik kavramı ile tanıştırdı. Tüketici ve hizmet üretenlerin talep ve gereksinimleri doğrultusunda Uluslar arası pazarda küçük  paket hareketlerinin hız kazandığını, bunun sonucunda takip ve izleme sistemlerini zorunlu hale geldiği görülüyor. Hatta e-ticaretin tetikleyeceği yeni alanlardan birinin de hava ekspres kürgo taşımacılığı olacağı konuşuluyor.

 

Tekstil lojistiğinde teknoloji ön planda...

Özellikle tekstil lojistiğinde, askılı ürünlerin bir otomasyon sistemi ile depo içerisinde el değmeden taşınması, siparişlere göre ayrıştırılıp sevkıyat alanına getirilmesi gibi hizmetler sunabilmek için firmaların ciddi bir IT altyapı geliştirdiğini söyleyen Ahmet Cora Lojistik Uzmanı,  “Katma değerli hizmet sunmaya çalışan lojistik firmaları, ilave olarak sunmaya çalıştıkları etiketleme, kullanım talimatı yapıştırma, fiyat etiketi basma, asorti oluşturma, askılama, güvenlik bandı takma, promosyon paketleri oluşturma ve garanti kartı ekleme gibi hizmetler için uygun bir teknolojik alt yapıya sahip olmaya çalışıyorlar. Bir de sipariş yönetimi, stok yönetimi, envanter yönetimi ve bayi yönetimi hizmetleri var tabii. Ayrıca, yine teknoloji başlığı altında ısı ayarlı depoculuktan da bahsedilebilir” diye konuşuyor.

Ona göre özellikle gıda maddesi, ilaç ve bazı kimyasalların lojistiğinde soğuk depolar büyük önem kazandı. Örneğin soğuk depolama ile artık sebzeler her daim taze kalabiliyor. Artan talepler nedeniyle lojistik firmalarının bu alana yaptıkları yatırımlarda da ciddi bir artış gözlemlenebildiğini söylüyor.

 

Maersk Line, teknoloji trendlerini önemsiyor

Dünyanın önde gelen lojistik şirketlerinden Maersk Line, yenilikçi projelerinin çoğunda bilgi teknolojilerini kullanır ve güncel ve gelecek teknoloji trendlerini her zaman değerlendiren bir şirket olarak ön plana çıkıyor. Şirketin amacı konteyner taşımalarındaki bilgi alışverişini geliştirmek ve engelleri azaltmak. Buna paralel olarak mevcut sorunları tespit etmek için üniversiteler, yönetim ve iş ortaklarımız ile birlikte ortak çalışarak, tüm taraflar (müşteriler, yetkililer, Terminal/liman ve taşıyıcıları) arasında nakliye bilgi alışverişini standartlaştırmaya çalışıyorlar. Bilgi Teknolojileri müşteriler ile etkileşimimizde kilit rol oynuyor. 2014 sonunda başlatılan akıllı telefon/tablet uygulamamız sayesinde kilit müşteriler, taşımaları hakkındaki en güncel bilgilere ve ölçümlere her yerde ve her zaman ulaşabiliyor. Karbon ayak izi ölçümlerinden, yüklerinin tam zamanında teslim edildiğine kadar her şeyi görülebiliyor. Bu uygulama sektörde bir ilk. Bu eşsiz şeffaflık müşterilere gerçeklere dayalı bilgi akışı ve daha hızlı bir çözüm getiriyor. Bu uygulamayı kilit müşteriler haricindeki diğer müşterilerin de kullanabilmesi için çalışmalar hızla devam ediyor.

 

Teknolojik yatırımlar ne gibi faydalar sağlıyor?

 

  • Müşteri memnuniyetini artırıyor,
  • Hizmet seviyesini yükseltiyor,
  • Rakip firmalarla rekabet gücünü artırıyor,
  • İşçilik maliyetlerini azaltıyor,
  • Hizmet sürelerini düşürmek
  • Malzeme devir hızını yükseltmek