Myanmar'a Akın

Kurtuluş Ozan Keser

Bloomberg Businessweek, askeri yönetimden kurtuluşu ile ekonomik yaptırımlardan kurtulan ve ticarete kapılarını açan Myanmar’da nakit ekonominin acilen işlevsel bir bankacılık sistemine ihtiyacı olduğuna dikkat çekiyor. Yakın tarihte Myanmar’da General Electric (GE) ve Unilever (UN) gibi farklı sektörlerden markaların katılımıyla bir ekonomik zirve gerçekleşti.  Fakat Myanmar’ın ekonomik gelişiminde hiç bir sektör enerji kadar kritik değil.

Ülkede 7.8 trilyon kübik kadem, yaklaşık 75 milyar dolar değerinde doğal gaz reservi tespit edilmiş ve onaylanmış. McKinsey Global İnstitude raporuna göre, enerji ve tarım gibi sektörlerin 2030’a kadar yıllık %8’lik bir büyüme için 320 milyon dolara ihtiyacı var.

Nisan ayında hükümet 30 blok offshore gaz ve petrol için açık arttırma başlattı. Exxon Mobil (XOM) ve Fransız Tota ve Eni (ENI) açık artırmanın başı çeken isimlerinden, ve yaklaşık 60 global enerji firması Myanmar devletine ait Petrol ve Gaz girişimi ile onshore ve offshore yakıtı için çalışmak istiyor. Enerji Enfermasyon İdaresine göre ülkedeki gaz reservi , Asya Pasifik bölgesinin % 1.9’unu oluşturuyor.

Tarım ülke ekonomisini halen domine etse de, McKinsey’in raporuna göre; enerji ve madenciliğin gayri safi yurtiçi hasılaya katkısının, 2010 yılındaki 8 milyar dolardan, 2030 yılına kadar  21.7 milyar dolara kadar ulaşacağı öngörülüyor. Burma ilk petrol ihracatını 19.yüzyılın ortasında yapmıştı. Şimdi ise 16 çok uluslu şirket 17 onshore petrol arama bölgesinde çalışıyor ve yine 15 çok uluslu şirket 20 offshore bölgede arama ve üretim yapıyor.

Bunca yıl dışlanmış olan bu ekonomiye akın sürecinde dikkat edilmesi gereken noktalar da var. Eğer Uluslararası firmalar bu bulanık ve halen bozuk sistem içerisinde başarılı ile ticaret yapabiliyorlarsa, Batı dünyası Myanmar'ı da Filipin ve Vietnam gibi sınırları zorlayan ticaret merkezlerinden birine dönüştürecek. Bu da daha geniş bir hisse senedi ihracatına sebep olacak, ve belki de bireysel yatırımcıya da bir gün kapılarını açacak.

Myanmar Borsa Yatırım Fonu bunu kaldırabilir mi?