2020’de ezber bozacak 4 inovasyon

Ersin Kaplan

Türkiye’nin ekonomik büyümesine paralel enerji ihtiyacı da artıyor. Bu yönde gerek geleneksel enerji üretim yöntemlerine gerekse de yeşil enerjiye yatırımlar tam gaz devam ediyor. Özel sektör gelecekleri için enerji sektörünü işaret ederken, bu sektördeki yenilikler de son bulmuyor. McKinsey’e göre 2020’de yaygınlaşması beklenen 5 teknoloji enerji sektöründe oyunun kuralını değiştirecek.

Birinci değişiklik enerji depolamada olacak. Günümüzün enerji depolama gridleri büyük ölçekler düşünülerek yapılmış durumda. Kilovat başına 1000 dolar maliyet yaratan bu sistemleri su kaynakları besliyor. Yeni teknoloji likit metal bataryalarla depolama gridlerinde maliyetler kilovat başına 200 dolara kadar düşüyor. Bu fiyatlarla gelişmiş ülkenin tüm nükleer santrallerinin gerçekleştirdiği  100 gigavat kapasitede depolama gridi kurmak olağanüstü oranda ucuzluyor.

İkinci teknoloji ise dijital iletkenler… Bugünlerde halen 1880’lerden kalan bir dağıtım mantığı ile geniş çaplı enerji dağıtımı yapılıyor. Bugün askeri jetlerde ve yüksek hızlı trenlerde elektriği iletmede kullanılan silikon karbit ve galyum nitrit bazlı dijital anahtarlar enerji tüketimini yüzde 90 azaltıyor. 2020’de bu teknolojinin yaygınlaşması aynı zamanda silikon üreticilerine de piyango vurması anlamına geliyor.

McKinsey’in vurguladığı bir başka yenilik ise hayatımızı yakından ilgilendiriyor: Kompresörsüz klimalar ve elektrokromik pencereler… Kompresörsüz klimalar “hava kurutucuları” kullanarak evin içini soğutuyor. Elektrokromik pencereler ise dışarıdaki ve içerideki havaya göre kararıyor .Bu iki teknoloji kullanıldığında geleneksel klimaya göre yüzde 50 etkinlik yaratılıyor. 2020’de bu teknolojinin montajının da bugüne göre yarı yarıya düşmesi anlamına geliyor. Klima sektörü için gözlemlenmesi gereken bir inovasyon…

“Temiz kömür” adı verilen bir başka inovasyon da 2020’de ezber bozmaya hazırlanıyor. Bugünkü pahalı karbon ayrıştırma teknikleri yerine gelecek teknoloji ile kömür bazlı jeneratörler yüzde 90’dan fazla karbon dioksiti kilovat başına 2000 dolara ayrıştırabilecek (Bugünkü maliyeti 10 bin dolar). Teknolojinin 2020’de yaygınlaşması ile kapatılmayı bekleyen kömür santraller için ikinci bir hayat kapısı açılacak.

McKinsey’in ortaya attığı bu 4 inovasyon gelecekte çok tartışılacağa benziyor. Öte yandan Türk şirketleri için bir “early adapter” olma fırsatı da sunduğu bir gerçek.