İş dünyasının 2016 yılı yatırım ortamı beklentisi durağan

Ersin Kaplan

EY Kurumsal Finansman Bölümü, her yıl hazırladığı ve bu yıl 14.’sünü yayınladığı Birleşme ve Satın Alma İşlemleri 2015 Raporu’na göre, tüm dünyada birleşme ve satın alma aktivitesinde rekor seviyeler yakalanırken Türkiye’de işlem sayısı bazında geçtiğimiz yıla paralel bir seyir izlendi, hacimde ise önemli seviyede düşüş gerçekleşti. İşlem değeri açıklanan 140 işlemle toplam 10,7 milyar dolar tutarında işlem hacmi yaratıldı. Değeri açıklanmamış işlemlerle birlikte toplam hacim yaklaşık 15 milyar dolar oldu.

İşlem hacmindeki düşüşü az sayıda büyük hacimli kamu kaynaklı işlemin gerçekleşmesine ve ortalama işlem hacimlerinin düşmesine bağlayan EY Türkiye Kurumsal Finansman Bölümü Başkanı Müşfik Cantekinler, bu durumun temel nedeni olarak; bölgemizdeki jeopolitik riskleri ve Türkiye ekonomisinin beklenen oranda büyümemesini işaret etti. Rapora göre, 2016 yılının da işlem hacmi ve yoğunluğu açısından 2015 yılı ile paralel seyretmesi bekleniyor.

Dünyanın önde gelen denetim ve danışmanlık firması EY’ın Türkiye Kurumsal Finansman Bölümü, her yıl yayınladığı ve bir başvuru kaynağı olarak kabul edilen Birleşme ve Satın Alma İşlemleri Raporu’nun 14’üncüsünü açıkladı. Rapora göre; Türkiye’de işlem hacmi 2015 yılında, 2014 yılına göre önemli bir düşüş yaşarken, işlem sayısının paralel bir seyir izlediği gözlemlendi. 2016 yılı için ise, beklenen kamu kaynaklı ve özel sektör işlemlerinin gerçekleşmesiyle birlikte, 2015 yılına benzer ve yaklaşık 15 milyar dolar tutarında işlem hacmi öngörülüyor.

Gelişmekte olan ülkelerin çoğunun aksine, Türkiye ekonomisi beklentilerin üzerinde performans sergiledi

2008 yılından beri süregelen global ekonomik krizin etkilerinin belirli ölçüde azalması ve dünyanın en önemli ekonomisi olan ABD ekonomisinde ciddi bir toparlanma görülmesine karşın, özellikle birçok gelişmekte olan ülkede büyüme oranları beklentilerin altında kaldı. Bu dönemde, genel seçimlerin yapıldığı ve tekrarlandığı Türkiye’de ise özellikle ikinci ve üçüncü çeyrekte artan büyüme hızının etkisiyle ekonomik büyüme performansı artsa da, arzu edilen düzeyin altında gerçekleşti.

Rapora göre, 2015 yılında, tüm dünyada işlem sayısı ve hacminin rekor seviyeye yükseldiği gözlemlenirken Türkiye’de, özellikle büyük çaptaki kamu kaynaklı işlemlerin gerçekleşmemesinin etkisiyle işlem hacmi azaldı, işlem sayısı ise önceki yıla benzer bir performans göstererek 319 olarak gerçekleşti. 2015 yılında değeri açıklanan 140 işlemle toplam 10,7 milyar dolar tutarında işlem hacmi gerçekleşti (2014 yılı: 17,7 milyar dolar). Değeri açıklanan işlemler arasında milyar dolar seviyesini aşan işlem sayısı 2 olurken, 100 milyon dolar seviyesini aşan işlem sayısı 21 olarak gerçekleşti. KOBİ’lere olan yoğun ilgi 2013 ve 2014 yıllarında olduğu gibi 2015 yılında da devam etti.

Yabancı yatırımcılar 2012 yılından beri ilk kez yerli yatırımcıları geride bıraktı

2014 yılında toplam işlem hacminin yüzde 26’sını gerçekleştiren yabancı yatırımcılar, 2015 yılında toplam işlem hacminin yüzde 62’sini gerçekleştirerek yerli yatırımcıları 2012 yılından beri ilk kez geride bırakmış oldu. İşlem adedi olarak ise geçen senelerde olduğu gibi, yerli yatırımcılar, yabancı yatırımcıları geride bırakarak, 196 işlem gerçekleştirdi. Yabancı yatırımcıların işlem sayısı ise 2014’e paralel bir seyir ile 123 olarak gerçekleşti.

Yabancı yatırımcıların gerçekleştirdikleri işlem hacmini 2014 senesine göre yaklaşık 2 milyar dolar artırarak 6,6 milyar dolar seviyesine yükselttiklerini belirten EY Türkiye Kurumsal Finansman Bölümü Kıdemli Müdürü Cem Günfer, “2015 yılı boyunca, Türkiye’nin de içinde bulunduğu coğrafyada yaşanan sorunlar ile ülkemizde tekrarlanan genel seçimler, yabancı yatırımcıların önemli bir bölümünün daha temkinli davranmasına sebep oldu. Jeopolitik risklerin azalması ve Türkiye’nin ekonomik büyüme hikayesini tekrar ortaya koyması halinde, yabancı yatırımcıların Türkiye’ye ilgisinin artarak devam edeceğini gözlemleyebiliriz” açıklamasında bulundu.

Özel sermaye fonlarının aktivitesinde artış yaşandı

2015 yılında özel sermaye fonlarının gerçekleştirdiği işlem adedinde ve açıklanan işlem hacminde önemli seviyede artış gözlemlenirken, stratejik yatırımcıların ağırlığı azaldı. Özel sermaye fonları, geçtiğimiz yıl 57 işleme imza atarak 2014 yılına göre daha fazla işlem gerçekleştirmiş oldu. Değeri açıklanan özel sermaye fonu işlemlerinin toplam hacmi ise önemli seviyede bir artış göstererek 1,6 milyar dolarna yükseldi. Bu yıl, toplam işlem adedinin yüzde 18’ini oluşturan özel sermaye fonlarının gerçekleştirdiği en yüksek hacimli değeri açıklanan işlem ise Goldman Sachs’ın Socar Türkiye’ye ortak olması oldu.

Bu yıl da enerji sektörü hacim bazında birinci olurken, bilişim sektörü adet bazında öne çıktı

2013 ve 2014 yıllarında olduğu gibi 2015 yılında da enerji sektörü işlem hacmi bazında bilişim sektörü de adet bazında ilk sırada yer aldı. Enerji sektöründe gerçekleşen 42 işlem ile 4,1 milyar dolar tutarında işlem hacmi yaratıldı. Sektördeki en yüksek tutarlı işlem Socar Türkiye’nin %13 hissesinin Goldman Sachs tarafından 1,3 milyar dolar bedelle satın alınması olarak göze çarpıyor. İşlem adedinde ise çoğunluğu küçük işlemlerden oluşan 67 işlem ile bilişim sektörü öne çıktı. Bunlara ek olarak, ilk defa, 2015 yılında bilişim sektörü yemeksepeti.com’un Delivery Hero tarafından satın alınması işlemiyle, işlem hacmi sıralamasında da ön plana çıkan sektörler arasında yer aldı.

İşlemlerin yüzde 18’i kamu kaynaklı... Kamu kaynaklı işlem sayısı ve hacmindeki düşüş dikkat çekti

Kamu kaynaklı işlemlerin toplam işlem hacminden aldığı pay 2014’te %62 olarak gerçekleşirken, bu oran 2015 senesinde büyük ölçüde azalarak %18’e geriledi. Yerli yatırımcıların, 2014 yılında olduğu gibi kamu kaynaklı işlemlerde yine önemli ağırlığının olduğu görüldü.

2016 yılına ilişkin beklentilerde 2015 yılına benzerlik hâkim

EY Birleşme ve Satın Alma İşlemleri 2015 Raporu aynı zamanda 2016 öngörülerini de ortaya koyuyor. Raporda Amerikan Merkez Bankası FED’in Aralık ayı içerisinde faiz artırımına gitmesi sonrasında 2016 yılı boyunca faizleri artıracağı sinyalini vermesinin, içerisinde Türkiye’nin de bulunduğu pek çok gelişmekte olan ülkenin para politikalarını önemli ölçüde etkileme ihtimali olduğu belirtiliyor. Bu konuya ek olarak, yakın coğrafyadaki siyasi ve ekonomik gelişmeler ile güvenlik sorununun da Türkiye üzerinde önemli etkisi olan unsurlar olduğuna dikkat çekiliyor.

Raporda, ayrıca, 2016 yılı için, önceki yıllarda olduğu gibi ağırlıklı olarak küçük ve orta ölçekli işlemlerin yoğun olmasının beklendiği, finansal hizmetler, perakende ve sağlık sektörlerinde büyük ölçekli işlemlerin gerçekleşme olasılığının bulunduğu belirtiliyor. Ayrıca, enerji sektöründe hem özelleştirmelerin hem de özel sektör işlemlerinin önemli rol oynamaya devam edeceği öngörülüyor.

EY Türkiye Kurumsal Finansman Bölümü Başkanı Müşfik Cantekinler konuyla ilgili şunları söylüyor; “2016 yılının, Türkiye’nin 2015’e göre ekonomik olarak daha fazla büyüyeceği bir yıl olacağını tahmin ediyor ve umuyoruz. Bunun yanı sıra, bölgemizde yaşanan siyasi gelişmelerin ve jeopolitik risklerin ekonomi ve yatırım ortamı üzerinde belirleyici olacağını düşünüyoruz. Türkiye’de, 2016 senesinde, 2015 yılına benzer seviyelerde birleşme ve satın alma aktivitesinin gerçekleşmesini bekliyoruz.”

EY’ın Türk iş dünyasının önde gelen isimleri ve üst düzey yöneticileri ile gerçekleştirdiği, “Türk iş dünyasının birleşme ve satın alma faaliyetlerine bakışı” konulu geleneksel anketinin sonuçları da aynı raporda açıklandı. Buna göre; yılın işlemi olarak yemeksepeti.com’un tamamının Delivery Hero tarafından satın alınması (yüzde 43 oy) seçildi. Ankete katılanların yüzde 71’i, 2015 yılında gerçekleşen işlem hacminin düşük seviyede gerçekleştiğini belirtirken, katılımcıların 2016 yılına ilişkin beklentileri de benzerlik göstermekte. Enerji sektörü

yüzde 23 oyla katılımcılar tarafından 2016 yılında en fazla hareket beklenen sektör olurken, enerji sektörünü gayrimenkul, hizmetler ve yiyecek-içecek sektörleri izliyor. Katılımcıların çoğunluğu (yüzde 62) Amerikan Merkez Bankası FED’in faiz artırımının Türkiye’deki birleşme ve satın alma aktivitesi üzerinde sınırlı etkisi olabileceğini düşündüğünü belirtirken, ankete katılan işadamları ve yöneticilerin yüzde 51’i 2016 yılı yatırım ortamının durağan olacağını öngörüyor.