TÜBİTAK'ın Blockchain gündemi


TÜBİTAK'ın Blockchain gündemi

Turkishtime Dergi

Blokzincir (Blockchain) konusunda Türkiye’nin geleceğinin çizildiği yerlerden biri de TÜBİTAK’ta kurulan Blokzincir Araştırma Laboratuvarı. TÜBİTAK Bilgem İş Geliştirmeden sorumlu Başkan Yardımcısı Orhan Muratoğlu, Blokzincir Araştırma Laboratuvarı’nda yapılan çalışmaların ayrıntılarını Turkishtime’a anlattı…

 

TÜBİTAK Blockchain konusunda neler yapıyor?

TÜBİTAK BİLGEM olarak blokzincir teknolojisinin ülkemiz için birtakım önemli fırsatlar ve riskler taşıdığını değerlendiriyoruz. Söz konusu fırsatların değerlendirilmesi ve risklerden kaçınabilmemiz için bu teknolojinin teknik detaylarının da çok iyi bilinmesi gerekmektedir. Bu teknolojinin ekosistemdeki paydaşlar tarafında doğru bir şekilde anlaşılmasına katkı sağlamak bizim kurumsal görevlerimizden biri olduğunu düşünüyoruz. TÜBİTAK Bilgem ülkemizin güvenlik unsurlarına ve sivil kuruluşlarına 20 yıldan fazladır, kriptografik güvenlik ürünlerini ve hizmetlerini sağlıyor. Kendi algoritmalarına sahip bir elin parmağı kadar ülkeden birisiyiz. Buradaki kriptoloji uzmanlarımız 3 yıldır konuyu yakından takip ediyorlar idi. Ancak son zamanlarda yaşadığımız insan kaynağından dolayı çalışmalarımız son 6 aya ertelenmiş oldu. İşte bu düşünceler ile BİLGEM Başkanımızın da desteği ile Kriptoloji, matematiksel hesaplamalar ve mühendislik alanlarında yetkin bir kadro ile Blokzincir Araştırma Laboratuvarını yaklaşık 3 ay kadar önce kurduk.

 

Blockchain, finansı ve ekonomiyi nasıl değiştiriyor, nasıl değiştirecek?

 

BİLGEM, bilişim ve bilgi güvenliği alanında ileri teknolojileri çalışan bir AR-GE merkezi olduğundan dolayı finans ve ekonomi bizim uzmanlık alanımıza girmiyor.  Ancak blokzincir teknolojisinin finans dünyası ve ekonomi ile çok yakından ilişki olduğunun farkındayız; dolayısı ile sektörün önde gelen kurumları ile zaman zaman bir araya geliyoruz. Biz kendilerine blokzincir teknolojisi ile ilgili teknik bilgi birikimimizi ve kendi sektörleri için gördüğümüz fırsatları ve tehditleri aktarıyoruz. Yaptığımız araştırmalar ve görüşmelerimizde blokzincir teknolojisinin finans sektörü ve ekonomiye devrimsel etkilerinin olabileceğini görüyoruz. Blokzincir için her türlü dijital işlemin kaydını tutan, sistemde yapılan işlemlerin elektronik kayıtlarının duruma göre herkesin veya uygulamaya göre yetkili/ilgili kişilerin erişebildiği,  genel bir hesap sistem olmasından dolayı özellikle bankacılık sektörünü etkilemektedir. Gelecekte para transferleri için, banka ve diğer aracı kurumların tamamına ihtiyaç kalmayabilir. Bir şirkete ortak olmak ve ortaklıktan çıkmak anlık bir işlem olabilir. Taraflar arasındaki değer transferleri ve sözleşmeler artık aracılara ihtiyaç kalmadan yapılabilmektedir. Bu durum da bankaların rolünün değişmesine sebep olabileceği kanaatini oluşturmaktadır. Bu yüzden de özellikle bankacılık sektörünün bu teknolojiye yoğun bir ilgi gösterdiğini gözlemlemekteyiz. Şimdiden dünyadaki uluslararası pek çok büyük bankanın ve finans kurumunun blokzincir teknolojisine yatırım yaptığı ve Ripple, Coinbase gibi oluşumlar ile işbirliğine gittiği görülmektedir. Uzun bir zamandan beri blokzincirin bankacılık sistemin omurgasını oluşturan SWIFT sisteminin yerini alacağı konuşuluyor. Kripto paraların sadece güvenilir değer takası değil, kimlikleri, sahiplikleri ve akıllı kontrat uygulamaları ile kredilendirme, kiralama, sigorta işlemlerinde kullanılabileceği düşünüldüğünde değişimin ne büyüklükte olacağını hayal edebiliriz.

Şimdiden pek çok alternatif bankacılık uygulamalarının hayata geçtiğini söyleyebiliriz. Mesela, OmiseGO, gerçek zamanlı, peer-to-peer değer değişim ve ödeme servislerini hem fiat parası hem de merkezileştirilmemiş para birimleri ile sağlayan, genel dijital cüzdanlarda kullanılan, Ethereum tabanlı finansal teknoloji hizmeti sağlamaktadır. Everex, Suretly isimli uygulamalar bir servis ile kişiler banka veya herhangi bir aracı olmadan birbirlerine belirlenen faiz miktarlarıyla borç verebilmeyi ve alabilmeyi hedeflemektedirler. Örnekleri çoğaltmak mümkündür.

Türk finans sektörü ve ekonomisi sizce Blockchain’e hazır mı?

 

Türk finans sektörünün FinTek konusunda dünyada öncülerden olduğunu söylesek abartmış olmayız. Ancak blokzincir uygulamalarında takip edebildiğimiz kadarı ile ön plana çıkan fazla bir uygulama henüz yok. Bir bankamızın Silikon Vadisi merkezli Ripple isimli girişimle iş birliğine giderek Blokzincir teknolojisini uluslararası para transferi işlemlerinde kullanmaya başlayacağını duyurusunun ötesinde kamuoyuna yansıyan pek bir haber yok. Ancak buna rağmen bankalarımızın teknoloji altyapılarının gelişmiş olduğunu ve bu alanda da kısa zamanda ortaya çıkaracakları yenilikçi uygulamalar ile ön plana çıkacaklarına inanıyoruz.

 

Röportajın tamamı, Turkishtime'ın Şubat sayısında...