Tıp Bilimine Yön Veren 100 Türk

Kurtuluş Öztürk


20. AHMET HÖKE
Periferik nöropatilerin mekanizmaları; sinir rejenerasyonu alanında tedaviler geliştirmektedir.


2009 yılından beri Baltimore Johns Hopkins Üniversitesi’nde Nöroloji ve Neuroscience’da çalışmalarını sürdüren Prof. Dr. Ahmet Höke, periferik sinir hastalıklarına özel
ilgi gösteren nöromusküler hastalıklara odaklanmaktadır. Sinir iletim çalışmalarında, elektromiyografi, sinir ve kas biyopsisi alanında uzman olan Höke, tıp eğitimini Hacettepe Üniversitesi’nde tamamladı. Daha sonra Cleveland, Ohio’daki MetroHealth Saint Lukes Tıp Merkezi’nde tıpta staj ve stajyerlik yaptı. Doktora programını tamamladı. The Johns Hopkins’teki çalışmalarına başlamadan önce Case Western Reserve Üniversitesi’nde nöroloji bilimi alanında Ph.D’sini tamamladı.

Höke’nin araştırma alanları arasında periferik aksonların ve Schwann hücrelerinin temel biyolojisi ve periferal sinir sistemini etkileyen bozukluklar ile ilgili çalışmalar bulunmaktadır. İn vitro ve in vivo modellerle aksonal dejenerasyon ve rejenerasyon mekanizmalarına odaklanan ve devam eden araştırmaları vardır.



19. M. GAZİ YAŞARGİL
Nöroşirurji alanında mikrocerrahinin kullanılmasını sağlayan çalışmaları bulunmaktadır.


Mikro cerrahinin nöroşirurji alanında kullanılabilirliğini keşfeden Prof. Dr. M. Gazi Yaşargil, epilepsy ve beyin tümörlerinin tedavisi için yeni yöntemler buldu. Nöroşirurji alanında yüzyılın çok önemli gelişmelere imzasını atan ve mikroskobu beyin ameliyatlarında devreye sokan Yaşargil, anevrizmaya karşı ilk müdahale tekniğini geliştiren isim olarak tıp tarihine geçti. Tıp eğitimini Almanya’da Friedrich Schiller Üniversitesi’nde alan Yaşargil, Zürich Üniversitesi Beyin Cerrahisi Kliniği’nde rutin beyin cerrahisi çalışmaları yanında, ilk 12 sene (1953-1965) serebral anjiografi ve 1957- 1965 yıllarında stereotaktik teknikle Parkinson hastalığı ve diğer hareket bozukluklarının tedavisine yönelik ameliyatlar yaptı. Zürich’de Nörofizyolog Prof. Oscar Wyss’in yardımıyla ilk defa yüksek-frekanslı koagülasyon tekniğini kullandı ve bu teknik küresel kabullendi.

Profesör Yaşargil ismi altında Oxford-İngiltere, Little Rock-ABD ve Beijing-Çin’de mikrocerrahi laboratuarları kurulmuştur. Zürich İsviçre Tıp Fakültesi tarafından Kasım 2014 yılında “Yıllık Yaşargil” konferansları başlatılarak Yaşargil’in Zürich Üniversitesi’nde çalışmaları ve katkıları onurlandırılmıştır. Yaşargil, Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde çalışmalarına devam etmektedir.



18. MÜNCİ KALAYOĞLU
Karaciğer nakli konusunda dünya çapında çalışmalar yapmaktadır.


Ankara Tıp Fakültesi’nden mezun olan Prof. Kalayoğlu, 1981-83 yılları arasında Pittsburg Üniversitesi Transplantasyon Bölümü’nde, karaciğer transplantasyonunda öncü olan Prof. Thomas Starzl’ın yanında çalışmalar yaptı. Prof. Kalayoğlu, 1983’de Wisconsin Üniversitesi’nde Karaciğer Transplantasyonu Programı’nı başlattı.

1988 yılından bu yana, bu programın başkanlığını da yürüten Kalayoğlu, Amerika’da web dünyasının en prestijli kuruluşlarından “Top Master’s in Healthcare Administration” tarafından “Dünyanın Yaşayan En Yaratıcı 20 Çocuk Cerrahından Biri” seçildi. Bugüne dek iki binden fazla karaciğer nakline imza atan, gerçekleştirdiği 45 bin ameliyat ve literatüre giren çalışmalarıyla tıp dünyasında adından söz ettiren Prof. Dr. Kalayoğlu, çalışmalarını Memorial Şişli Hastanesi’nde sürdürmektedir.



17. TARIK TİHAN
Beyin tümör sınıflamasında bulunan bir çok tümör tipinin tanımlanmasına katkıda bulunmuştur.


Tarık Tihan 1985 İstanbul Tıp Fakültesi mezunudur. İstanbul Tıp Fakültesi’nde Biyokimya Anabilim dalında araştırma görevlisi olarak çalışmış ve sonrasında Avusturya hükümetinden aldığı bursla gittiği Viyana Üniversitesi’nde Tıbbi Biyokimya doktorası yapmıştır. Ardından ABD’de University of South Florida İç Hastalıkları Anabilim dalında araştırma görevlisi olarak çalışmış, aynı zamanda Moffitt Cancer Center’da araştırmacı olarak görev almıştır. 1991’de New York, Beth Israel Medical Center’de Beyin Cerrahisi anabilim dalında araştırma görevlisi ve uzmanlık öğrencisi olan Tihan, aynı hastanede Patoloji Anabilim dalına uzmanlık öğrencisi olarak kabul edilmiştir. ABD’de onkolojik patoloji ve nöropatoloji yandal ihtisaslarını tamamlamıştır. 1997’de Johns Hopkins Medical İnstitutions’da yardımcı doçent olarak çalışmaya başlamış, 2002 yılında da University of California, San Francisco’da önce doçent sonra da Profesör olarak devam etmiştir. Halen aynı üniversitenin nöropatoloji bilim dalında görev yapmakta ve Brain Tumor Research Center’da araştırma yürütücüsü olarak çalışmaktadır.

Profesör Tihan, Dünya Sağlık Örgütü Beyin Tümörleri Sınıflandırma Grubu ve Dünya Sağlık Örgütü Endokrin Tümörler Sınıflandırma Grubu dahil olmak üzere 30’un üzerinde ulusal ve uluslararası organizasyonda görev almıştır. United States and Canadian Academy of Pathology ve American Association of Pathology organizasyonlarının yönetim kurumlarında yer almıştır. Ülkemizde Bilim Akademisi üyesi olan Prof. Tihan, Türkiye’de 50 den fazla Tıp fakültesinde konuşmacı olarak bulunmuştur.

2017 yılı itibariyle 3 kitap, 20 den fazla kitap bölümü, 200 den fazla abstrakt ve 230’un üzerinde bilimsel makalesi bulunmaktadır. 2000 yılından beri Dünya Sağlık Örgütü beyin tümör sınıflamasında bulunan bir çok tümör tipinin tanımlanmasına katkıda bulunmuştur. Nöropatoloji dünyasında pilomiksoid astrositom olarak bilinen tümör tipini ilk olarak tarif eden yayının ilk yazarı olarak bilinir.



16. BİYKEM BOZKURT
Kalp Yetersizliği ve Kardiyak Transplantasyon, Kardiyovasküler Hastalıklar alanında çalışmaktadır.


Amerika’da Baylor College of Medicine’de Kardiyoloji Bölümü’nde profesör olan Biykem Bozkurt aynı zamanda aynı üniversitenin Kalp Yetmezliği Araştırma Kışlar Merkezi İç Hastalıkları Mary ve Gordon Cain Başkanı’dır. Amerikan İç Hastalıkları Kurulu’ndan Kalp-damar hastalığı ve İleri Kalp Yetmezliği ve Kardiyak Transplantasyon sertifikalarına sahiptir.



15. ÖMER KÜÇÜK
Özellikle prostat kanserinde ve diğer genitoüriner kanserlerde kemoprevansiyon, beslenme ve kanser alanları üzerine çalışmaktadır.


Türkiye’nin dünyaca tanınmış tıp profesörü Ömer Küçük, 1975’te Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun oldu, dahiliye uzmanlığını ABD’de Illinois’ye bağlı Evanston şehrindeki Saint Francis Hastanesi’nde tamamladı. Chicago’da Northwestern Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde medikal onkoloji ve hematoloji dallarında uzmanlığını alan Küçük, 1981-1984 arasında Northwestern Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde, 1984-1991 arasında Chicago Medical School’da, 1991-1995 arasında Hawaii Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde ve 1995-2008 arasında Wayne State Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak görev yaptı. 2008 yılından itibaren Emory Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak çalışmalarına devam etmektedir.

Küçük, 2009’da American College of Nutrition Derneği “Mark Bieber” Ödülü’nü ve 2016’da “Gateway Foundation Cancer Researcher of the Year” Ödülü’nü kazandı. 2015-2017 arasında Türkiye Bilimler Akademisi asli üyeliğini sürdürdükten sonra 2017 yılında şeref üyeliğine seçildi. Prof. Dr. Küçük’ün uzmanlığı, özellikle prostat kanserinde ve diğer genitoüriner kanserlerde kemoprevansiyon, beslenme ve kanser alanları üzerinedir. Prostat kanserli hastalarda likopen ve soya izoflavonlarının faydalı etkileri (PSA seviyesinin azalması, tümör küçülmesi, kolesterol seviyesinin azalması) ve bu bileşiklerin hiçbir yan etkisinin olmadığı bilimsel literatürde ilk kez kendisi tarafından yayınlanmıştır. Kemoterapi ve radyoterapi alan baş-boyun kanserli hastalarda çinko ile ilgili yaptığı araştırmalarda, tedavileri sırasında çinko alan hastalarda daha az enfeksiyon ve hastaneye yatış olduğunu belirleyerek çinkonun antioksidan etkileri ve bağışıklık sistemi için öneminin anlaşılmasını sağladı. Halen yürütmekte olduğu çalışmaları, mikro besinlerin ve fitokimyasal maddelerin çeşitli kanser türlerindeki hücre büyümesi, apoptoz, metastaz, oksidatif stres ve enflamasyon biyobelirteçlerinin belirlenmesi üzerine odaklıdır.



14. HALUK TOPALOĞLU
Çocuk sağlığı ve hastalıkları alanında, kas-sinir hastalıklarıyla ilgilenmektedir.


Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden 1978’de mezun olan Prof. Dr. Haluk Topaloğlu, 1984-1985’te Calgary, Kanada’da, 1990, 1994-1995’te Londra, İngiltere’de ve 1998-2000 yıllarında Bethesda, ABD’de (Ulusal Sağlık Enstitüleri’nde) çalıştı. 1997 Bayındır Hastanesi, 2003 Hacettepe Üniversitesi ve 2003 Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Bilim ödüllerinin sahibi olan Topaloğlu, 2001’den beri Dünya Kas Cemiyeti’nin (WMS) Genel Sekreterliği’ni yapmaktadır. 2008 yılında Avrupa Tıbbi Araştırmalar Konseyi Türkiye temsilcisi olmuştur. Omurilikte yer alan kasların görevlerini yapmamasıyla sonuçlanan Spinal Müsküler Atrofi (SMA) hastalığının tedavisiyle ilgili çalışmaları bulunmaktadır.



13. DENİZ KIRIK
Nörobilim, Parkinson ve Huntington hastalıkları ile ilgili araştırmaları mevcuttur.


Lund Üniversitesi’nde çalışmalarını sürdüren Kırık, Brains Unit isimli araştırma bölümünün de kurucusudur. Bölümün adı “Nöral Sistemlerde Beyin Onarımı ve Görüntüleme” (BRAINS) olarak adlandırılmaktadır. Dünya, Parkinson ve Huntington hastalıkları hakkında bilinenlerin birçoğunu Kırık’a ve onun araştırmalarına borçludur. Kırık, Parkinson ve daha yakın zamanda Huntington gibi nörodejeneratif hastalıkların tedavisi için hücre ve gen tabanlı teknikleri kullanarak ileri terapilerin geliştirilmesine odaklanan bir araştırma grubunu yönetmektedir.

Kırık, Lund Üniversitesi’nde Biyo-Görüntüleme Merkezi’nin kurulmasında önemli bir rol oynamıştır ve halen Lund’daki Biyomedikal Merkez’de bulunan klinik öncesi görüntüleme platformlarından sorumlu direktör olarak görev yapmaktadır. Alanıyla ilgili çok sayıda ödüle layık görülen Kırık, günümüzde gen terapisi üzerine bir araştırmasına yoğunlaşmış durumdadır. Parkinson hastalığı alanındaki çalışmaları 2 milyon dolarlık fonla desteklenmektedir.



12. TEVFİK BEDİRHAN ÜSTÜN
Standartlaşmış sağlık terminolojilerinin geliştirilmesi üzerine çalışmaktadır.


Dünya Sağlık Örgütü Ruh Sağlığı Bölümünde Direktörlük yapan Prof. Dr. Tevfik Bedirhan Üstün, Sağlık ve Engellilik Sınıflandırması ve Değerlendirilmesi konusunda çok sayıda uluslararası ağ oluşturmuştur. Genel Sağlık Hizmetlerinde Psikolojik Sorunlar gibi geniş ölçekli epidemiyolojik araştırmalar yürütmüştür; Dünya Ruh Sağlığı Araştırmaları ve Dünya Sağlık Araştırmaları da diğer çalışma alanları arasındadır.

Üstün, 100’den fazla makalenin, psikiyatri, birinci basamak, sınıflandırma ve sağlık değerlendirmesiyle ilgili birçok kitabın yazarı ve yazarlarından biridir. Standartlaşmış sağlık terminolojilerinin geliştirilmesi; sağlık bilgi standartlarının derlenmesi üzerine çalışmaktadır. Uzmanlık Alanları; Sınıflamalar, Sağlık Terminolojileri,
Sağlık Bilgi Standartları, Sağlık Epidemiyolojisi, Engellilik, Sağlık Değerlendirmesi, Ruh Sağlığı ve Anketler üzerinedir. Prof. Üstün, Koç Üniversitesi’nde görev yapmaktadır.



11. ZİYA LEVENT GÖKASLAN
Çalışmalarında omurilik tümörlerinin tedavisine odaklanmıştır.


ABD’deki Johns Hopkins Hastanesi Nöroşirürji Omurga Servisi Direktörü Prof. Dr. Ziya Gökaslan, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun oldu. Eğitimine ABD Houston’da Baylor Tıp Fakültesi’nde, doktora sonrası klinik araştırma, genel cerrahi, beyin cerrahi ile devam etti. Aynı üniversitede beyin cerrahı ve New York Üniversitesi Hastanesi’nde omurilik cerrahı olarak, ardından Houston Anderson Kanser Merkezi’nde görev aldı. Rhode Island ve The Miriam Hospital’de Nöroşirurji Bölümü ve Kapsamlı Omurga Merkezi Direktörlüğü de yapan Gökaslan, Brown Üniversitesi Nöroşirurji Bölümü Başkanıdır. ABD’de ‘omurgayı yeniden tanımlayan Türk’ olarak bilinen Prof. Dr. Ziya Gökaslan, ekibiyle birlikte yaptığı omurilik ameliyatlarıyla tanınıyor. Prof. Gökaslan, 2003 yılında Johns Hopkins Hastanesi Nöroşirürji Omurga Servisi Direktörlüğü’ne getirildi.

Nöroşirürji, Onkoloji ve Ortopedi Profesörü Ziya Gökaslan, özellikle omurilik bozukluklar, tümör ameliyatları ve en zor tip omurilik kanserleri üzerine geliştirdiği ameliyat metodlarıyla tıp literatürüne adını yazdırmıştır.