Tıp Bilimine Yön Veren 100 Türk

Kurtuluş Öztürk


10. SEZA ÖZEN
Araştırmalarını Çocukluk romatizmal hastalıkları üzerine yoğunlaştırmıştır.


Prof. Dr. Seza Özen Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesini bitirmiş, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlık eğitimini ve Pediatrik Nefroloji Yan dal uzmanlık eğitimini Hacettepe Üniversitesi’nin ilgili bölümlerinde tamamlamıştır. Kaliforniya’da Stanford Üniversitesi’nde doktora sonrası çalışmalarından sonra Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim dalına öğretim görevlisi olarak dönmüştür. Çalışmalarına daha sonra burada devam eden Prof. Dr. Seza Özen 2000 yılında Profesör unvanını almıştır. Prof. Dr. Özen daha sonra Pediatrik Romatoloji uzmanlığını da almıştır. Prof. Dr. Seza Özen Pediatrik Romatoloji Bilim dalında görevini (bilim dalı başkanı) sürdürmektedir. Prof. Dr. Seza Özen 2010 yılında TÜBİTAK Bilim ödülünü, 1998 de TÜBİTAK Ailevi Akdeniz Ateşi ödülünü, 1998‘de TÜBİTAK Teşvik ödülü, 1996’da Hacettepe Üniversitesi Bilim Teşvik ödülü, 1993’te Eczacıbaşı Tıp Teşvik ödülünü almıştır. Pek çok ulusal ve uluslararası projeye katılan Prof. Dr. Özen’in pek çok referans kitabında bölümleri ve 400’ün üzerinde makalesi bulunmaktadır.



9. FEZA H. REMZİ
Kolorektal hastalıklar ve bunların cerrahisinde uzmandır.


NYU Langone Health’de kolorektal cerrahlık yapan Prof. Dr. Feza Remzi, Crohn hastalığı ve ülseratif kolit olarak da bilinen inflamatuar barsak hastalığının cerrahi tedavisinde uzmandır. Remzi, Pelvisik kese ameliyatı ve komplike abdominopelvik reoperatif cerrahiyi, rektum kanseri için sfinkter tasarrufu sağlayan cerrahiyi, kolorektal durumları yönetmek için minimal invaziv teknikler uygulamaktadır. Kolorektal cerrahide ulusal ve uluslararası bir uzman olarak, inflamatuar barsak hastalığı, ileal J-kese cerrahisi ve ameliyat öncesi abdominopelvik cerrahinin cerrahi tedavisi üzerine birçok makale ve kitap bölümleri yayınlayan Prof. Dr. Remzi, Amerikan Cerrahi Derneği üyesidir. Prof. Dr. Feza Remzi, Inflammatory Bowel Disease Center’ın müdürü olarak görev yapmaktadır.



8. ŞÜKRÜ H. EMRE
Organ nakli, kanser alanlarında araştırmalar yürütmektedir.


Yale Üniversitesi’nde organ nakli üzerine çalışmalar yapan ve üniversitede Organ nakli Direktörü olan Emre, New York Times Gazetesi’nde ABD’nin en iyi 30 doktorundan biri olarak gösterildi. 2005 yılında gerçekleştirdiği “tıp mucizesi” diye anılan, tek karaciğeri iki kişiye naklettiği bir domino operasyonla üne kavuşan bilim insanı, 3 boyutlu yazıcıda organ yapımı, zeno transplantasyon yani hayvandan insana organ nakli ve karaciğer hücre nakli gibi alanlarda çalışmaktadır. Prof. Emre, yetişkin ve pediatrik karaciğer transplantasyonlarında uzmandır. En küçüğü 16 günlük, en büyüğü 75 yaşında olan 2 binden fazla hastaya karaciğer nakli gerçekleştirdi. Ayrıca, karaciğer kanseri için rezeksiyon, portal hipertansiyon cerrahisi, kompleks safra kanalı yaralanmaları onarımı ve biliyer atrezi için Kasai prosedürü de dahil olmak üzere hepato-biliyer cerrahide uzmandır.

1997-2017 yılları arasında ziyaretçi araştırmacı olarak gittiği Porto Riko San Juan Üniversitesi’nde pediatrik gastroenterologlarla çalışmış ve karaciğer hastalığı olan çocukları tedavi etmiştir. Araştırma alanları içinde Budd- Chiari Sendromu, Karaciğer sirozu tedavisi, Karaciğer Transplantasyonu, Organ nakli, Karaciğer Yetmezliği, Soğuk İskemi, Sıcak İskemi bulunmaktadır.



7. ALP İKİZLER
Nefroloji uzmanıdır. Beslenme bozuklukları ve metabolizma alanında uzmanlaşmıştır.


Amerika’daki Vanderbilt Üniversitesi’nde çalışmalarını sürdürmektedir. Nefroloji alanında yaptığı çalışmalarla adından söz ettirmektedir. Böbrek hastaları üzerindeki metabolik ve kalıtsal etkiler üzerinde çalışmalarını yoğunlaştırmıştır. Tıp eğitimini İstanbul Üniversitesi’nde tamamlayan İkizler, 2008 yılında Vanderbilt Üniversitesi’nde Profesörlük unvanını aldı. Vanderbilt Üniversitesi Poliklinik Diyaliz Ünitesi’nin Tıbbi Direktörü olan İkizler, Nefroloji alanında sertifika sahibidir. İkizler, Amerikan Klinik Araştırmalar Derneği, Amerikan Nefroloji Diyaliz Danışma Grubu Derneği üyesidir ve Böbrek Hastalığında Uluslararası Beslenme ve Metabolizma Derneği’nin başkanıdır. Amerikan Nefroloji Derneği Dergisi ve Renal Beslenme ve Böbrek Enternasyonal Dergisi’nin yayın kurulu üyesidir. Nefroloji alanındaki araştırmaları için pek çok fon ve ödül almıştır. Prof. İkizler’in ana araştırma alanı, enflamasyon ve oksidatif stresle bağlantılı böbrek hastalığının beslenme ve metabolik yönleridir.

Son çalışmalarından biri, böbrek yetmezliği hastalarında yüksek mortalite riskleri ile ilişkili olan protein-kalorik malnütrisyon için güvenilir ve pratik testlerin tanımlanmasını ve bu testlerin farklı tedavi stratejilerini değerlendirmek için kullanılmasını içermektedir. Araştırmaları pek çok kitap ve bilimsel dergide yayınlanmıştır.



6. ORHAN SEZER
Hematoloji alanında uzmandır ve Multipl Myelom ile ilgili özel araştırmaları bulunmaktadır.


İstanbul Memorial Hastanesi’nde Hematoloji Bölüm Başkanı olarak çalışmalarını sürdürmüş olan Prof. Orhan Sezer, 2010-2013 yılları arasında Hamburg Üniversite Hastanesi’nde Hematoloji, Kemik İliği Transplantasyonu ve Onkoloji Bölümü’nde çalışmıştır. 1996-2009 arasında ise Berlin Üniversite Hastanesi’nde Hematoloji ve Onkoloji Bölümü’nde çalışmıştır. 2004 yılında Profesör olan Sezer, Amerikan Yıllık Hematoloji Kongrelerinde, Alman, Avusturya, İsviçre Yıllık Hematoloji ve Onkoloji Kongrelerinde Oturum Başkanlığı yapmış ve çeşitli konferanslara katılmıştır. Türk Hematoloji Derneği, International Myeloma Working Group, Alman Hematoloji ve Onkoloji Derneği, Amerikan Hematoloji Derneği ve Amerikan Klinik Onkoloji Derneği üyesidir. Pek çok kitabı ve uluslararası tıbbi dergilerde yayınlanan 200’ün üstünde yayını bulunmaktadır.



5. FATİH M. UÇKUN
Lösemi-Lenfoma hastalığı için geliştirdiği tedavi yöntemleriyle tanınmaktadır.


Prof. Dr. Fatih Mehmet Uçkun, Alman hükümetinden aldığı bursla tıp öğrenimini Almanya Heidelberg Üniversitesi’nde tamamladı. Prof. Uçkun, ardından ABD Minnesota Üniversitesi’nde İmmünoloji ve Kemik İliği Nakli doktora sonrası araştırmacı eğitimini, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana dalında uzmanlık eğitimini ve Çocuk Onkolojisi üst uzmanlık eğitimini bitirdi, T.C. Sağlık Bakanlığı’ndan da uzmanlık diplomalarını aldı: (Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ve Çocuk Onkolojisi). 1986 yılından itibaren Minnesota Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde yardımcı doçent, doçent ve profesör olarak çalıştı. 1996’da Prof. Uçkun için Minnesota Üniversitesi “Hughes Chair in Biotherapy” adı altında bir şeref kürsüsü kurdu. 1995- 1997’de Minnesota Üniversitesi Biyoterapi Enstitüsü başkanlığını, 1997-2008 arasında Minnesota’da özel bir kanser araştırma enstitüsünün (Hughes Institute) başkanlığını yapan Uçkun, 2009-2015 arasında Güney Kaliforniya Üniversitesi’nde profesör olarak çalıştı ve aynı üniversitenin çocuk kanser merkezinde Lösemi-Lenfoma Araştırma Bölüm başkanı olarak bilimsel çalışmalarını sürdürdü.

2008-2016 arasında ABD Ulusal Kanser Enstitüsünün Nanoteknoloji programında birçok liderlik pozisyonunda görev aldı. Edindiği tecrübe ve bilgileri Türkiye’deki yeni nesillere aktarmaktan gurur duyan ve birçok Türk doktor ve bilim insanı yetiştiren Prof. Uçkun, 2015’ten beri kanser ilacı ve yeni kanser tedavi yöntemleri geliştirme çalışmalarına Ares Pharmaceuticals firmasının icra komitesi başkanı ve Syneos firmasının Executive Medikal Direktörü olarak devam etmektedir.

Prof. Uçkun’un, keşfettiği kanser tedavilerini ve ilaçları kapsayan 70’den fazla patenti vardır. ABD’de pek çok kuruluştan çok sayıda ödül kazanan Prof. Uçkun’un Türkiye’de aldığı ödüller arasında 1995- TÜBİTAK Bilim Ödülü, 1986-Sedat Simavi Vakfı Sağlık Bilimleri Ödülü, 1985-TÜTAV Tanıtma Ödülü ve 1985-TÜBİTAK Teşvik Ödülü gibi ödüller bulunuyor.



4. SERDAR BULUN
Üreme endokrinolojisi üzerine çalışmaları bulunmaktadır.


ABD’nin Chicago kentinde Nortwestern Üniversitesi Hastanesi Kadın Doğum Bölümü Anabilim Başkanı olan Prof. Dr. Serdar Bulun, Yale Üniversitesi Nörovasküler Cerrahi ve Yoğun Bakım Bilim Dalı Başkanı Murat Günel ile birlikte tıp alanında ABD’nin en saygın kurumlarından biri olan ‘Ulusal Tıp Akademisi’ (NAM) üyeliğine seçilmiştir. Buffalo, Tıp Fakültesi ve Biyomedikal Bilimler New York Eyalet Üniversitesi’nde obstetrik ve jinekoloji uzmanlık eğitimini alan Bulun, Chicago College of Medicine’de Illinois Üniversitesi’nde dört yıl boyunca üreme endokrinoloji infertilitesi müdürü olarak çalıştı.

2003 yılından bu yana Feinberg Okulu’nda Üreme Biyolojisi Araştırma Bölümü’nü kurdu ve steroid hormon ile ilişkili endometriyum, rahim fibroidleri, meme kanseri ve intrauterin gelişme geriliği patolojisine odaklanan bir ekip kurdu. Ekibiyle birlikte uterus, meme ve plasental bozukluklarda kullanılmak üzere 60 milyon dolarlık araştırma fonu ile ödüllendirildi. Bulun, 2010 yılında Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) MERIT ödülünü, 2015 yılında National Academy of Medicine ödülünü kazandı. Aynı zamanda Amerikan Bilim Adamları Klinik Araştırma ve Derneği üyesi ve Üreme Araştırmaları Derneği’nin 2015 başkanıdır.



3. CEZMİ AKDİŞ
Bağışıklık bilimi ve alerji alanlarında araştırmalar yapmaktadır.


Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi’ndeki eğitiminin ardından 1994 yılında merkezi Davos’ta bulunan İsviçre Alerji ve Astım Araştırma Enstitüsü (SIAF)’a araştırmacı olarak giren Cezmi Akdiş, 1998 yılında SIAF İmmünoloji Bölüm Başkanı oldu. Direktörlüğünü yaptığı bu enstitüde bağışıklık bilimi üzerine araştırma grubu bulunmaktadır. Ayrıca Avrupa Alerji Klinik İmmünoloji Akademisi’nin (EAACI) Başkanlığını yapmıştır. Araştırmalarında Türk araştırmacılara da destek veren Akdiş, Dünya Alerji Organizasyonu tarafından Bilimsel Başarı Ödülü’ne layık görülmüştür. Akdiş, araştırmalarında insanlarda bağışıklık toleransı mekanizmalarına odaklanmış, yeni aşılar ve tedavi yöntemleri geliştirmiştir.

Alerji ve astımda hastalık endotiplerinin ve hassas ilaç kavramlarının başlamasına büyük katkıda bulunmuştur. Alerji ve astıma çözüm bulmak için sürekli olarak aşı, insan immünolojisi, akciğer ve deri araştırmaları yapmaktadır. Araştırmaları için şimdiye kadar 30 milyon euro fon kazandırmış, arı, kedi ve ev tozu alerjilerine karşı aşı geliştirmiştir.

Akdiş’in çalışmaları aralarında Ferdinand Wortman Ödülü, Sedat Simavi Tıp Ödülü, TÜBİTAK Özel Ödülü gibi pek çok ödüle layık görülmüştür. Üç Küresel Atlas’ın editörlüğünü yapmıştır. Bu atlaslar Alerji, Astım ve Alerjik Rinit ve Kronik Rinosinüzit ile ilgili 269 illüstrasyon ve 92 tablo içerir.



2. GÖKHAN HOTAMIŞLIGİL
Metabolizma, genetik, obezite ve diyabet üzerine çalışmalarını yoğunlaştırmıştır.


2005 yılından beri Harvard Üniversitesi’nde görev yapmaktadır. Diyabet ve karaciğer yağlanması gibi hastalıkları durdurabilecek “lipokin” adlı bir hormonu keşfetmiştir. Obezite ve buna bağlı metabolik bozukluklarla ilgili çalışmalarıyla TÜBİTAK Bilim Ödülü’ne layık görülmüştür. TÜBA Asil Üyeliği ve Amerikan Obezite Vakfı Asil Üyeliği görevleri de sürmektedir. Harvard Üniversitesi Genetik Hastalıklar Laboratuvarı’nı yönetmektedir. 1986’da Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olmasının ardından Harvard’da doktora yapan Hotamışlıgil, Harvard Üniversitesi Genetik ve Karmaşık Hastalıklar Bölümü Başkanıdır.

Hotamışlıgil’in buluşları çok sayıda ilaç geliştirme programının temelini oluşturdu. Prof. Dr. Hotamışlıgil, bugüne kadar diyabet, obezite ve kalp sağlığı alanında sayısız çalışmaya imza attı. Çalışmaları ile tüm dünyayı etkileyen bir bilim adamı olarak tanınan Prof. Hotamışlıgil, TASSA (Turkish American Scientists & Scholars Association) ve Boston Türk Biyoloji grubunda yapmış olduğu çalışmalar nedeni ile Amerikan-Türk camiası tarafından Altın Türk ve Toplum Lideri olarak ödüllendirilmiştir.

Prof. Hotamışlıgil; Markey, Pew, Sandler, ADA, NIH ve Harvard Üniversitesi’nden çok sayıda ödüle layık bulunmuştur. Son olarak, araştırma ekibiyle birlikte, kolesterol seviyesi hücre içinde yükseldiğinde uyarı veren ve kolesterolün zararlı etkilerine karşı hücreleri koruyan bir mekanizma geliştirmiştir.



1. AZİZ SANCAR
Metabolizma, genetik, obezite ve diyabet üzerine çalışmalarını yoğunlaştırmıştır.


1997 yılından beri Amerika Birleşik Devletleri Kuzey Karolina Üniversitesi, Chapel Hill’de Biyokimya ve Biyofizik Bölümü’nde Sarah Graham Kenan Profesörü olarak görev yapmaktadır. ABD Ulusal Bilimler Akademisi’ne seçilen ilk ABD’li Türk olarak da tanınır.

DNA’ları nasıl onardığını ve genetik bilgisini koruduğunu anlatan araştırmaları sayesinde 2015 Nobel Kimya Ödülü’nü kazanmıştır. Aziz Sancar’ın “maxicell” tekniği ile buluşunu yapıp ismini koyduğu “excinuclease/excision nuclease” enzimi terimleri Oxford Biyokimya ve Moleküler Biyoloji Sözlüğü’ne girmiştir. ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü (National Institutes of Health) Ödülü, ABD Fen ve Sosyal Bilimler Akademisi (American Academy of Arts and Sciences) Ödülü, Vehbi Koç Ödülü gibi ödüllerin sahibi olan Sancar, ABD (Ulusal Bilimler Akademisi ve TÜBA (Türkiye Bilimler Akademisi) üyesidir.