Perakendecilerin 2017 planları

Turkishtime Dergi

2017’yi ‘verimlilik’ yılı ilan eden perakende sektörü, kurdaki artış nedeniyle gözünü yurtdışına dikti. Koton Yönetim Kurulu Başkanı Yılmaz Yılmaz, “Türkiye genç bir ekonomi; inişli çıkışlı seyir izliyor. Muhtemelen 2020'de biz yine çok büyüyen, keyifli bir ekonominin parçası olacağız” diyor.

 

 

Ebru Erdoğan

ebruerdogan@turkishtimedergi.com

 

Türkiye, terör eylemleri, darbe girişimi ve dünyada yaşanan ekonomik durgunluk nedeniyle çok da iyi bir 2016 geçirmedi. Bundan en çok etkilenen sektörlerden birisi de perakende oldu. 2017 yılı da, kurdaki hızlı artış ile çok olumlu sinyaller vermiyor. Ancak perakende sektörü ‘temkinli’ de olsa büyümeyi sürdürmeyi hedefliyor. Bu perakendenin büyük oyuncuları, durgunluğu aşmak için yurtdışına odaklanacak. Kurdaki artış alışveriş merkezi kiralarını uçurduğu için yeni mağaza açılma oranı eski günleri aratacak. Perakende sektörü bu yıl, yurtdışında açacağı mağazalarla büyüyecek. Sektörün önde gelen isimleri 2017 planlarını Turkishtime Dergisi’ne anlattı…

 

‘Döviz gelirimizi arttırmayı hedefliyoruz’

Ayaydın-Miroglio Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Yalçın Ayaydın

Ayaydın-Miroglio Grubu’nun 137 Ipekyol, 60 Twist, 6 Machka olmak üzere yurtiçinde toplam 203 mağazası bulunuyor. 2017’de 20 yeni mağaza daha açmayı hedefeyen grup, stratejik cadde ve AVM lokasyonlarını yakından takip ediyor. Yazlık noktalarda güçlerini artırmak istediklerini dile getiren Ayaydın-Miroglio Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Yalçın Ayaydın, Bodrum Merkez Marina ve Çeşme Marina’da mağaza açacaklarını dile getiriyor. Grubun yurtdışında Suudi Arabistan, Kuveyt, Katar, Bahreyn, Kıbrıs ve Azerbaycan’da 19 mağazası bulunuyor. Yurtdışında franchise sistemini benimsediklerini ifade eden Ayaydın, ülke distribütörlüğü ile büyümeye devam edeceklerini anlatıyor. “Yurt dışı büyüme stratejimizde geçtiğimiz 2 yılda en uygun gördüğümüz lokasyon, ağırlıklı olarak Ortadoğu idi. 2016’da Suudi Arabistan’da üçüncü mağazamızın açılışı gerçekleştirdik. Suudi Arabistan’da önemli AVM’lerin sahibi ve aynı zamanda en büyük master franchise’larımızdan biri olan Arap iş ortağımıza yaptığımız son ziyaretimizde, markalarımız için, üç yeni mağaza açma konusunda anlaştık” diye konuşan Ayaydın, Ortadoğu mağazalarının genel performansından memnun olduklarını ve bu bölgede büyümeye devam edeceklerini söylüyor. Peki grubun kapattığı mağazalar da var mı? Ayaydın, sektörde Türkiye’de ve dünyada yaşanan sosyoekonomik değişiklikler ve güçlü yerli markaların pazardaki etkisinin fazlasıyla hissedildiğini anlatıyor. AVM’lerde doğru metrekarelerin çok önemli olduğunun altını çizen Ayaydın, şöyle devam ediyor: “2016 yılında metrekare verimliliğini dikkate alarak 5 mağaza kapattık. Kapattığımız mağazalar yerine mevcut mağazalarımızı iyileştirme ve daha farklı lokasyonlarda yeni yatırım yapma fırsatlarını değerlendiriyoruz. Özellikle cadde mağazalarımızın olduğu lokasyonlarda boş dükkanlarla pazarlık edip daha ucuza kiralamaya çalışacağız.”

Ayaydın, 2017’de hem satış odaklı hem de imajlarına katkıda bulunacak birtakım girişimlerinin olacağını belirtiyor. Marka bilinirliğinin devamlılığını sağlamaya ve bunu özellikle yurtdışında da artırmaya yönelik hamlelerde bulunacaklarının altını çizen Ayaydın, e-ticaret platformlarında yenilikler yapacaklarını da ifade ediyor.

Ayaydın, kur artışından da sektör olarak olumsuz etkilendiklerini anlatıyor ve şunları söylüyor: “Birkaç AVM kira ödemelerinde TL’ye geçse de birçoğu hala dövizle kira alıyor. Döviz üzerinden ödediğimiz kiralar da gider kalemlerimizi yükseltmeye devam ediyor; bu da tekstildeki karlılık üzerinde ciddi bir baskı yaratıyor. Kurlardaki artış nedeniyle bu yıl döviz gelirimizi arttırmayı hedefliyoruz. İhracata ağırlık vererek yurtdışında Rusya, Ukrayna ve İran başta olmak üzere yeni mağazalar açmayı planlıyoruz.”

 

Büyümemiz yüzde 7’yi geçer

İnci Deri Yönetim Kurulu Başkanı Ali Murat Kızıltaş

Türkiye’nin 100 yıllık moda perakende markası İnci Deri, 2016 yılını 6 kentte 10 mağaza açarak toplamda 101 mağaza ile kapattı; geçtiğimiz yıl 220 milyon liralık ciroya ulaştı. Toplam satış alanı 16 bin 500 metrekareye ulaşan şirket, bu yılın ilk çeyreğinde üç yeni mağaza açmayı hedefliyor. “Türk markalarının global birer oyuncu olabilmeleri ve dünyada tanınan Türk markaları geliştirmek amacıyla başlatılmış devlet destekli ilk ve tek markalaşma programı olan Turquality’den alacağımız destek ile yurtdışında da yatırımlarımızı artırarak, ihracat ve büyüme hedeflerimizi gerçekleştireceğiz” diyen İnci Deri Yönetim Kurulu Başkanı Ali Murat Kızıltaş, bu yıl temkinli olsa da büyümeye devam edeceklerini dile getiriyor. İnci Deri de bu yıl verimliliğe odaklanan şirketlerden biri. Kızıltaş, “Tüm yatırımlarımızı verimlilik esasına uygun olarak gözden geçiriyoruz. Perakende sektöründe 2017 yılı için yaklaşık yüzde 7’lik bir büyüme bekleniyor. Şartlar bu şekilde devam ederse, biz bu oranın üzerinde bir büyüme rakamına ulaşmayı hedefliyoruz” diye konuşuyor.

Kur artışlarının, uzun vadeli hedeflerin yanı sıra daha kısa vadeli ve güncel koşullara göre revize edilebilir senaryo bazlı hedeflerin belirlenmesinde önemli rol oynadığının altını çizen Kızıltaş, kendilerinin de bu stratejiyle ekonomik konjonktüre uyum sağlayacağını anlatıyor. Önümüzdeki iki yılda yurtdışı satış noktalarını 20’ye çıkaracak olan İnci Deri, 5 yılda ise bu sayıyı 40’a çıkaracak.

İnci Deri’nin Türkiye’nin farklı kentlerinde bulunan 87 mağazası, alışveriş merkezlerinde yer alıyor. Perakende sektörü temsilcilerinin tamamına yakını gibi Kızıltaş da AVM kiralarının dolar ve Euro olmasından şikayetçi. Bu konuyla ilgili Birleşmiş Markalar Derneği’nin (BMD) çalışmalarının devam ettiğini anımsatan Kızıltaş, sözlerini şöyle sürdürüyor: “AVM’lerle birlikte bir paylaşıma gidilmesi gerektiğine inanıyorum. Bu paylaşım AVM’lerin geleceği açısından da oldukça önemli. Çünkü giderlerdeki bu artış, önümüzdeki dönemde pek çok firmanın karşılamayacağı bir boyuta gelecek…”

 

’67 mağaza açacağız’

Koton Yönetim Kurulu Başkanı Yılmaz Yılmaz

Koton 2016 yılında da hızlı büyümesini sürdürdü. Yatırımlarının üçte birini modaya yapan marka, hazır giyim organize perakende pazarı yüzde 15 büyürken geçen yıl yüzde 35’lik büyüme gerçekleştirdi. 2016 yılında yurt içinde 30, yurt dışında 45 olmak üzere 75 yeni mağaza açan Koton, bu yıl ise yurt içinde 31, yurt dışında 36 mağaza açmayı hedefliyor. Şirketin gündeminde ise mağaza kapatmak yok… Yurtdışındaki mağaza sayısı 190’a ulaşan markanın toplam satışlarının yüzde 25’i buradan geliyor. Koton Yönetim Kurulu Başkanı Yılmaz Yılmaz, Türkiye’de hazır giyim organize perakende pazarının toplam pazardan aldığı payın yüzde 50’lerde olduğuna dikkat çekerek, şöyle konuşuyor: “Batı ülkelerinde bu oran yüzde 80’lerde. Dolayısıyla Türkiye’de hala gidilecek çok yolumuz var. Biz de Koton olarak modaya yatırım yapmayı sürdürerek hızla büyümeye devam edeceğiz.” 2017’de 31’i yurt içinde, 36’sı yurt dışında 67 yeni mağaza açmayı hedefleyen Koton, bulunduğu ülke sayısını da 26’dan 29’a çıkaracak. Yılmaz, büyüme hedeflerinin yurt içinde yüzde 33, yurt dışında ise yüzde 67 olduğunu dile getiriyor. Yılmaz, bu sene ilk kez yurtdışında açacakları mağaza sayısının yurt içinden fazla olmasına karar verdiklerine dikkat çekiyor ve bunu da kurdaki artışa bağlıyor. 2023’te 500-700 milyon dolarlık ihracat seviyesine ulaşacaklarını ifade eden Yılmaz, bugün 10 kişi olan istihdamın da o tarihte 30 bine çıkacağını belirtiyor. Yılmaz şöyle devam ediyor: “Tabii Türkiye'de iş yapmak o kadar kolay değil. 2012’de dolar 1.80’in altındaydı; bugün 3.80 bandında seyrediyor. Bu dört yıllık zaman dilimindeki ciro artışları yüzde 10 olsa, bileşikle baktığımızda metrekare verimliliği artışının yüzde 40-50 arasında olduğunu söyleyebiliriz. Son yıl ise artış, enflasyonun altında gerçekleşti. Bu sene, yurtdışında daha fazla mağaza açacağız. Türkiye genç bir ekonomi; inişli çıkışlı seyir izliyor. Muhtemelen 2020'de biz yine çok büyüyen, keyifli bir ekonominin parçası olacağız.”

Koton’un büyümesinde AVM’lerin yerinin çok önemli olduğunu kaydeden Yılmaz, buna karşın Türkiye’deki ticaretin gelir ve gider kalemlerinde yer aldığı üzere TL ile olması gerektiğini belirtiyor.

 

‘2017 verimlilik yılı’

Penti Yönetim Kurulu Başkanı Sami Kariyo

Yılda 86 milyon çift çorap üreten Penti de bu yıl yurtdışında büyümeyi hedefleyen markalardan biri. Şirketin Türkiye’de 60 ilde 300 mağazası, yurtdışında ise 29 ülkede 106 mağazası bulunuyor. Avrupa’nın en büyük üç üreticisinden biri olan ve 2017’de 25-30’u Türkiye’de olmak üzere 80-85 mağaza açmayı hedefleyen Penti’nin Yönetim Kurulu Başkanı Sami Kariyo, bu yıl en temel stratejik hedef olarak tüm kanallarda verimliliği ve operasyonel etkinliği öne çıkarmayı belirlediklerini ifade ediyor. Hem perakende hem üretimde verimlilik ve etkinliğin artırılmasının birincil hedefleri olduğunu dile getiren Kariyo, şöyle devam ediyor: “Çorap, iç giyim, bikini-mayo ve aksesuar olarak sıralayabileceğimiz faaliyet gösterdiğimiz 4 kategoride liderliğimizi daha da pekiştirmek, yeni kategorilerde yetkinliğimizi arttırmak için çalışmalarımıza devam edeceğiz. Türkiye’de ‘like for like’ (Geçmiş belirli bir dönem ile içinde bulunulan aynı zaman diliminde ve aynı mağazalar arasında karşılaştırma yapmak için kullanılan ölçme metodu) büyümeye devam edeceklerini anlatan Kariyo, kur artışının özellikle AVM kiralarını artırdığının altını çiziyor. Kariyo, şöyle devam ediyor: “Biliyorsunuz döviz kurunda son dönemde ciddi bir artış söz konusu ve biz kiralarımızı döviz ile ödüyoruz. TL ile kazanıp döviz ile bunu ödemeye çalışmak takdir edersiniz ki bizi oldukça zorlamaya başladı. Tüm AVM yatırımcılarından beklentimiz en kısa sürede makul bir seviyede kur fikslemesi yapmaları ve bunu perakendecilerle paylaşmalarıdır.”

2017 yılı için yurtdışı büyüme planlarını da revize ederek hızlandırdıklarını dile getiren Kariyo, toptan, franchise ve private label olarak var oldukları tüm ülkelerde hızlı büyüme hedeflerinin olduğunu söylüyor. Kariyo, yeni pazarlara girme ve özellikle Orta Avrupa’ya açılımlarını da bu yıl başlatacaklarını kaydediyor.

 

‘Yeni kategorilerle büyüyeceğiz’

Twigy Yönetim Kurulu Başkanı Sinan Öncel

Türkiye çapında gerek internet satış siteleri gerekse de zincir ve tekil mağazalar vasıtasıyla bin 400 perakende satış noktasında tüketiciyle buluşan Twigy’nin 9 kentte 25 mağazası bulunuyor. Aynı zamanda Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı olan Twigy Yönetim Kurulu Başkanı Sinan Öncel, 2017’de yeni kategorilerle büyüyeceklerini ifade ediyor. Tüketicilerin istekleri doğrultusunda Twigy terlik koleksiyonuna uyum sağlayacak pijama, çorap ve yastık gibi yeni ürünleri piyasaya sunmaya hazırlanan Öncel, “Bu zamana kadar iş hayatımda öngörülemeyen pek çok durumla karşılaştım. Tedbirli olmak ve kemerleri bağlı tutmak çok önemli. Bu nedenle şu anda üçer aylık planlarla gitmeyi doğru buluyoruz” diye konuşuyor. Bu yıl uygun kiralama koşullarının karşılarına çıkması durumunda 5-10 mağaza açabileceklerini kaydeden Öncel, 2017 yılında mağaza kapatmayı ise düşünmüyor.

Twigy’nin yurtdışında mağazası bulunmuyor; ancak ürünlerini toptan şekilde başka ülkelere gönderiyor. Kurlardaki artış nedeniyle dolar bazında fiyatlarında bir gerileme olduğunun altını çizen Öncel, “Girdiler dövizle olsa da şu anda yurtdışına fiyat tutturabilmek biraz daha kolaylaştı” diyor.

Öncel, BMD Başkanlığı görevinin de etkisiyle AVM kiralarının yabancı para üzerinden olmasıyla ilgili çok ciddi mücadele veriyor. Yeni açılacak AVM’lerde birinci yıl ciro kirası ile TL ile kiralama seçeneğinin yanı sıra gerçekçi genel giderlerin ve kolay çıkış planının olması gerektiğine de dikkat çeken Öncel, sözlerini şöyle sürdürüyor: “Bu dört maddede ortak noktada buluşulabilirse anlaşmazlıklar en aza iner; her iki taraf da iş geliştirmeye odaklanır. Mevcut AVM'lerde ise isteyen markaları ödenebilir makul bir kurdan TL'ye geçirmek gerekiyor. Bu konuda sadece hazır giyimciler değil yeme içme sektörü ve diğer dernekler de bizimle aynı fikirde. Bizim iş kolumuzda kira-ciro oranı en fazla yüzde 12-13 olması gerekirken Türkiye’de bazı markalar için yüzde 30-40’lara kadar çıkabiliyor. TL'ye dönerek ya da indirime giderek markalara yaklaşan AVM yönetimleri oldu. Ama bu konuya adaletsiz şekilde yaklaşan dev gruplar da var. Her zaman söylüyoruz; meselemiz sadece mağazaları değil çarşıyı da yaşatmak… Bir çarşı içinde kirasını ve genel giderini ödeyen, bu zor koşullarda mücadelesini devam ettiren her markanın bir işlevi vardır; markaları değerli ya da değersiz diye ayrıma tabi tutarsanız bu, belli bir zaman sonra o AVM içindeki barışı zedelemeye başlar.”