Türkiye'de esnek çalışma sisteminin öncüsü global şirketler

 Özellikle Avrupa’da gittikçe yaygınlaşan esnek çalışmayı, Türkiye’deki global şirketler de son 3 yılda daha fazla benimsedi. Amaç, iş verimini ve motivasyonu artırmak. Yenibiris.com’un yaptığı analize göre, çalışan bağlılığını ve iş verimini artırma amacıyla uygulanan esnek çalışma sistemi, Türkiye’de son üç yılda gittikçe artan sayıda şirket tarafından uygulanmaya başlandı. Buna göre, kimi firmalar haftanın 1 ya da ayın 1-2 günü dışarıdan çalışmaya izin verse de en çok tercih edilen uygulama, mesai başlama ve bitiş saatlerinde esneklik yönünde. Çalışanlar, İş Kanunu’na göre günlük 9 saatlik süreyi tamamlamak kaydıyla başlangıç ve bitiş saatlerini kendileri ayarlayabiliyor. Yenibiris.com’un derlediği, Türkiye’deki esnek çalışma sistemini uygulayan şirketler şöyle:

Novartis Türkiye: Değişen teknolojik koşulların iş yapış şekillerini de etkilemesi sonucunda, 2012’den beri esnek çalışma uygulaması yürütülüyor. Çalışanlar, çarşamba günleri, mesai saatleri içinde e-posta ve telefonlarına ulaşılabilir olması ve işlerin aktif bir şekilde yürütülmesi şartıyla, evlerinden ya da belirledikleri herhangi bir yerden çalışabiliyor.

Coca-Cola Türkiye, Kafkasya ve Orta Asya: Esnek Çalışma Düzeni adlı program, Ocak 2014’te hayata geçirildi. Esnek Çalışma Zamanı (FlexTime), Esnek Çalışma Mekanı (FlexPlace) ve Esnek Anne-Baba Günleri (FlexParents) şeklinde 3 seçenek var. Çalışanlara 10.00-16.00 arasında ofiste olması kaydıyla, dilediği zaman başlama ve bitirme; haftanın seçtikleri bir gününde dışarıdan çalışma; çocukları 1 yaşına gelene kadar haftada 2 gün evden çalışma imkanları veriliyor. Kurumun 2020 vizyonundaki “mükemmel işyeri”hedefine bir adım daha yaklaşılması amaçlanıyor.

Perfetti Van Melle Türkiye: Çalışanların bireysel ihtiyaçlarına göre, yan haklarını ve çalışma saatlerini kendilerinin düzenleyebildiği PVM FLEXI adlı uygulama 2012’den beri var. Uygulama, şirketin sağladığı yan haklar paketini, çalışanların kendi bireysel ihtiyacına göre tekrar düzenleyebildiği Esnek Yan Haklar ve mesai saatlerini belirlemesine imkan veren Esnek Çalışma Saati sistemini içeriyor. Bütün ofis çalışanları, ortak zaman denilen 10.15-16.15 arasında şirkette olmak şartıyla, geliş-gidiş saatlerini belirliyor.

GSK Türkiye: Çalışanlar, kendi uygunluklarına göre seçebileceği bir gün, yöneticisinin de onayıyla ofise gelmeden herhangi bir yerden çalışabiliyor. Evden çalışma bütün merkez ofisi kapsıyor ancak teknik servis, finans gibi operasyonel görevde çalışanlar buna dahil olamıyor. Esnek saat uygulamasında ise mesai 7.30-9.00 arasında başlayıp, başlama saatine paralel olarak 16.30-18.00 arasında bitiyor.

Türk Henkel: İş ve özel yaşam dengesine katkıda bulunma amacıyla mobil ve evden çalışma uygulaması çok kısa bir süre önce hayata geçirildi. Çalışanlar “ayda bir veya iki haftada bir gün”, yöneticisinden onay alarak mobil/evden çalışabiliyor. Saha satış gibi işinin niteliği gereği evden çalışmaya müsait olmayan bölümler bu uygulama dışında tutuluyor.

ING Emeklilik: Çalışanların daha motive ve verimli olmaları amacıyla 2 uygulama yürütülüyor. Şubat başı itibariyle hayata geçirilen haftada bir gün evden çalışma uygulaması, koşulların uygunluğuna göre her departmandan çalışanlara açık. Çalışma saati esnekliği ise 1 senedir devam ediyor. Müşteri Hizmetleri departmanı haricindeki çalışanlar bu uygulamadan faydalanabiliyor. Örneğin, saat 7.30’da çalışmaya başlayan kişinin 16.30’da; 10.00'da başlayan kişinin ise 19.00’da çıkması şeklinde bir esneklik söz konusu.

Nutricia Anne Bebek Beslenmesi: Tutkumuz İnsan” işveren markası önermesiyle, çalışanlara esnek çalışma ve bazı ek fırsatlar sağlanıyor. Yüksek lisans yapan, yeni anne ve baba olan çalışanlara ayda 4 gün, merkez ofis çalışanları için ayda 2 gün evden çalışma izni veriliyor. Doğum günlerinde bütün çalışanlar izinli. Ayrıca, yeni anne ve baba olan çalışanlara ek izin olanağı veriliyor.

Danone Türkiye: Esnek çalışma saatleri 1 Eylül 2012’den beri uygulanıyor. Uygulama, fiziki olarak işyerinde bulunması gereken pozisyonlar (Satış, üretim vs.) haricindeki çalışanları kapsıyor. Evden çalışma günleri haftada en fazla 1 gün ve ayda en fazla 2 defa kullanılıyor. Çekirdek çalışma saatleri olarak belirlenen 9.00-16.00 arasında işyerinde bulunmak ve günlük toplam çalışma süresini aynı gün tamamlamak koşuluyla esnek çalışma saatlerinden faydalanmak mümkün. Çalışanların iş ve özel yaşam dengesini koruma ve sürdürülebilir bir kurumsal yaşam oluşturmalarına katkıda bulunmak amaçlanıyor.

PepsiCo Türkiye: Çalışanların belirli günlerde, belirleyecekleri saatte işe gelebilmeleri, geç geldiği saat kadar da geç çıkmasını kapsayan “esnek saat” uygulamasının yanı sıra, “esnek gün” ve “esnek mekan” konularında imtiyazlar sağlanıyor. Esnek gün başlığında ele alınan yarı zamanlı çalışma uygulaması, çalışanların özel, ailevi veya buna benzer nedenlerden ötürü normal çalışma süresinden daha az çalışma tercih etmiş olan ve sadece şirket kadrosunda belirsiz süreli çalışan ofis personelini kapsıyor. Doğum öncesi ve/veya sonrası (okul öncesi çağ) dönemleri, boşanma, vefat gibi ailevi sebepler, ciddi bir kaza veya hastalık gibi durumlarda, kişi yarı zamanlı çalışma talep edebiliyor.